Bizde çorbanın yeri ayrıdır .

Çorbaların, Türk mutfak kültüründe özel bir yeri vardır. Bazı yörelerimizde sabah kahvaltısı da dahil olmak üzere; öğle ve akşam yemeklerinde öğün genellikle çorba ile açılır. Kültürel, damak tadı, ekonomik şartlarla bağlantılı bu tercih, aslında sağlıkla da ilgilidir. Kültürümüzde çorba, sadece bir yemek çeşidi olarak görülmemiş, gribal hastalıklar, mide ve bağırsak rahatsızlıkları gibi durumlarda “iyileştirici” ve “rahatlatıcı” fonksiyonlar üstlenmiştir. Yaşanan rahatsızlığa uygun olarak  et, tavuk ve balık suyuyla ya da yoğurt, çeşitli sebzeler ve kökleriyle farklı çorba tarifleri nesilden nesle aktarılmış ve faydasına dair toplumda genel bir kanı oluşmuştur.

Diğer yandan düğün, sünnet gibi kutlamalarda ve bayramlarda kutlamanın bir parçası olarak görülmüş özel çorbalar vardır. Böylesi özel günlerde değerini artırmak adına çorbalar etli ya da özel terbiyeli yapılır. Gerek çorba, gerekse çorbalara farklı lezzetler veren terbiye tarifleri yörelere göre değişiklik göstermekte, kültürel bir zenginlik olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Doğuş Üniversitesi Öğretim Görevlisi Furkan Demirgül, Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi’nin Temmuz 2018 sayısında yer alan “Çadırdan Saraya Türk Mutfağı” adlı makalesinde , “Türk mutfağında çorba oldukça önemlidir” dedikten sonra şunları söylüyor:

“Türkler için çorba çocukluktan ölüme kadar hayatlarının her aşamasında tüketilen bir yiyecektir. Batı mutfaklarında genellikle sadece iştah açıcı olarak tüketilen çorba Türk mutfağında ayrı bir yemek olarak yer alır (Arlı ve Gümüş, 2007). 16. yüzyılda Osmanlı’da çorba genellikle tavuk veya et suyu ile pirinç kullanılarak yapılmıştır. Saray mutfağında haşlanmış kaburga kemiklerinin ve et yahnilerinin yağlı suları çorbalarda kullanılmıştır. Pirinç Osmanlı mutfağına sonradan girmesine rağmen çok sevilmiştir.”

Çorbanın kültürümüzdeki bir başka anlamı ise yokluk zamanlarının kurtarıcısı olmasıdır. Tarih boyunca, mevsimine göre elindeki kısıtlı yiyecekler ile farklı çorbalar üreten hane halkları, günlük besin ihtiyaçlarını bu çorbalar ile sağlamıştır. Birçok yemeğe göre daha kısıtlı imkanlarla üretilebilen çorba, belki de bu özelliği nedeniyle, yardıma ihtiyacı olanlar için de bir destek yiyeceği olarak görülmüştür. Osmanlı döneminde imarethanelerde her gün –başta pirinç çorbası olmak üzere- çorbalar yapılarak ihtiyaç sahiplerine dağıtıldığı bilinmektedir. Bu durum, kültürel bir miras olarak günümüze de sirayet etmiştir. Pek çok ihtiyaç sahibi, ihtiyaç halini “bir çorba parası” talebiyle dile getirmekte; herhangi birine kısa vadede yardım etmek isteyen bir hayırsever de bu niyetini yine aynı jargonla, “çorba ikram ederek” hayata geçirmektedir. 

Her ne kadar 15. yüzyıldan sonra tüketimi azalmış olsa da buğday ve bulgur da çorba yapımında kullanılmış, ekşi tat sevildiği için çorbalar genellikle koruk suyu, limon, sirke veya erik suyu eklenerek tüketilmiştir. Günümüzde bu alışkanlıkların bir kısmı terk edilmiş olmakla birlikte, Osmanlı mutfağında tüketilmiş olan tarhana, bulgur, pirinç, nohut, mercimek, işkembe ve kelle paça gibi pek çok çorba günümüzde de benzer şekilde tüketilmektedir.

YEMEK SEPETİ ARAŞTIRMASI

Her yıl 4 Şubat’ta kutlanan Dünya Çorba Günü’nde, kullanıcıların çorba siparişlerini araştıran 

Yemeksepeti’nin açıkladığı veriler günümüzdeki çorba tüketimine dair en güncel bilgiler veriyor. 2020 Şubat ayında açıklanan bilgilere göre her yöreden ve ülkeden 2 bin 800’ün üzerinde çorba çeşidi bulunan Yemeksepeti’nden, 2019 yılında 5,5 milyon çorba siparişi verildi. Mercimek çorbası, 2019 yılında 2 milyondan fazla porsiyon ile toplam çorba siparişlerin neredeyse yarısını oluşturarak, en sevilen çorba oldu. İkinci sırada ezogelin çorba yer alırken; tavuk suyu ve kelle paça çorbaları da ortak lezzetler olarak dikkat çekti. 

Yemeksepeti tarafından yapılan açıklamaya göre yöresel çorbalar arasında Gaziantep’in sevilen çorbası Beyran en çok sipariş verilen çorba oldu. Adana’nın Yüksük çorbası bir önceki yıla göre yüzde 78 artış ve Tokat’tın Toyga çorbası da yüzde 74 artış ile 2019’da sipariş sayısını en çok artıran iki çeşit olarak dikkat çekti

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir